Professionals

Wat zijn jonge mantelzorgers?
Dat zijn kinderen of jongeren die in de thuissituatie te maken hebben met een familielid dat lichamelijk of psychisch chronisch ziek is, beperkt of verslaafd. Sommige kinderen of jongeren verlenen ook praktische zorg aan dit familielid, anderen hebben vooral zorgen om degene die zorg nodig heeft. Weer anderen krijgen zelf niet de zorg die ze eigenlijk nodig hebben vanwege de beperking, verslaving of ziekte van hun ouder of broertje/zusje.

Hoeveel jonge mantelzorgers zijn er?
Volgens sommige onderzoeken is één op de vier jongeren een jonge mantelzorger. Andere onderzoeken gaan uit van één op de tien jongeren. In beide gevallen is de kans groot dat u als docent of professional in de zorg te maken krijgt met jonge mantelzorgers. Soms is de thuissituatie van een jongere bekend. Soms is het zo dat u bijvoorbeeld een jonge mantelzorger in de klas heeft zonder dat u het weet.

Op welke signalen kan ik letten?
De ervaring heeft geleerd dat jonge mantelzorgers vaak de teruggetrokken types in bijvoorbeeld een klas zijn. Ze zijn gewend zich aan te passen, dat zijn ze door de situatie van huis uit gewend. Niet ieder zich voorbeeldig gedragend kind hoeft natuurlijk een jonge mantelzorger te zijn maar erg ‘aangepast’ en teruggetrokken gedrag kan wel een aanwijzing zijn. Ook het andere uiterste komt voor. Een jongere die zijn of haar frustraties uit door snel boos te worden. Door softdrugs te gebruiken of veel lessen te verzuimen.

Wat kunnen de gevolgen zijn?
Kinderen en jongeren kunnen overbelast raken door de praktische zorg voor een familielid. Die overbelasting veroorzaakt fysieke spanningsklachten en vermoeidheid. Langdurige overbelasting is bovendien vaak een bron van verdriet en boosheid. Het hebben van zorgen om iemand uit het gezin is uiteraard ook psychisch belastend. Bijkomende problemen daarbij zijn vaak slechte schoolprestaties, sociaal geïsoleerd raken of bijvoorbeeld slaapproblemen.
Wanneer een of beide ouders hun zorgtaken niet meer goed kunnen vervullen, kan dit gevolgen hebben voor de emotionele ontwikkeling van een kind of jongere. Een kind komt niet toe aan zijn eigen ontwikkeling door de druk op het gezin.

Kortom: de gevolgen zijn divers en kunnen zeer ingrijpend zijn. Ook op de lange termijn.
Uit onderzoek is bijvoorbeeld gebleken (Trimbos Instituut, 2011) dat kinderen van ouders met psychiatrische problemen 1,5 keer zoveel kans lopen in de loop van hun leven op het ontwikkelen van een psychiatrische stoornis dan anderen.

Contact
Heeft u vragen of behoefte aan overleg? Neem dan contact met ons op. Anoniem kunnen we iedere situatie met u bespreken.

Wilt u een jongere aanmelden voor contact met ons? Dat kan! Voor jongeren onder de zestien is er wel altijd toestemming van de ouders nodig. Ook kunnen we hulp bieden aan het gezin van de jonge mantelzorger.

Wij geven op aanvraag voor leerlingen of professionals workshops op scholen of bij andere organisaties. Hier kunt u uw school of organisatie aanmelden.